Islık Dili mi Kuş Dili mi?

Türkiye’nin Karadeniz Bölgesinin bir kısmında kullanılan kuşdili dünyada ıslık dili olarak bilinmektedir.

Islık dili parmak, dil, diş, dudak ve yanaklar yardımıyla oluşan ıslığın, kelime değeri kazanmasıyla kurulan iletişim sisteminin adıdır. Fransız biyoakustik mühendisi Julien Meyer’in tahminine göre dünyada altmışa yakın ıslık dili kullanılmaktadır. Ona göre ilke olarak konuşulan her dil ıslık sesine dönüşebilmektedir. Islık diliyle herhangi bir yörenin, herhangi bir topluluğun; herkesçe bilinen ortak konuları, sorunları konuşulabilir. Meyer’in araştırmalarına göre Meksika‘nın güneyindeki Huautla Jimenez bölgesinde ıslık dili pazarda, evden eve, bir dükkandan diğerine haberleşmede kullanılacak kadar günlük yaşamın içerisindedir. Tayland‘da ise sevilen kişiye ilgi gösterme amacıyla kullanılır. Kanarya Adaları‘ndan La Gomera adasının geleneksel ıslık dili Silbo Gomero, 2003’te ilkokullarda zorunlu ders olmuştur. Türkiye’de Doğu Karadeniz’de[1] ve Doğu Anadolu bölgesinde konuşulmaktadır.

Islık sesinin frekansı 1000- 4000 arasına inmektedir. Tiz bir ses olduğu için uzaklara ulaşabilir. Uygun bir coğrafyada, iyi bir ıslık tekniği ile ıslık sesi kilometrelerce uzağa varabildiği tespit edilmiştir.

Islık dili, parmaklar yardımıyla da parmaklar kullanmadan da konuşulur, ancak parmak yardımıyla çalınan ıslık daha kuvvetlidir ve daha uzak mesafeden duyulabilmektedir.

Kuş dili olarak da bilinen ve UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınan ıslık dilinin korunması, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması için sürdürülen çalışmalar ile ölü diller arasına girmesi önlendi.

Giresun‘un Çanakçı ilçesine bağlı Kuşköy köyünde yöre halkınca yüzyılladır haberleşmede kullanılan ıslık dili göç ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak unutulmaya yüz tuttu. Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği, Giresun Üniversitesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğünce 2015 yılında başlatılan ortak çalışmayla ıslık dili yeniden gün yüzüne çıkarılırken, UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne de girdi. Açılan kurslarla 7’den 70’e dili kullananların sayısı hızla artarken, düzenlenen etkinlikler ve organizasyonlar da Türkiye ile dünya genelinde tanınmaya başladı.

Islık Dili Kültür ve Turizm Derneği Başkanı Şeref Başkan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, göç ve teknolojik gelişmeler nedeniyle dilin kullanımın yörede azaldığını, yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalındığını söyledi. Başkan,”Kültürel mirasımıza sahip çıkarak öncelikle yaşatılmasını amaçladık. Bunda da başarılı olduk. Yeniden ıslık dili gün yüzüne çıkarıldı. Bundan sonraki hedefimiz koruyup gelecek nesillere aktarmak” dedi.

Yorumlarınızı bekliyorum.